zondag 7 juli 2013

Schrijverslatijn



Een sterk verhaal over het schrijven van een eerste roman

Dit is de weerslag van de ervaringen die ondergetekende tijdens het schrijfproces van de roman Seizoensgebonden heeft ondervonden.
Het is een voorlopige versie, ik zal dit relaas tijdens het herschrijven en voltooiing van mijn roman nog aanvullen.

Als je het echt allemaal wilt horen, dan wil je waarschijnlijk eerst weten waar ik geboren ben en wat een waardeloze jeugd ik heb gehad en wat mijn ouders allemaal gedaan hebben voordat ze mij kregen en meer van dat soort sentimenteel gelul, maar eerlijk gezegd heb ik geen zin om het daarover te hebben.
In de eerste plaats vind ik dat soort dingen stomvervelend en in de tweede plaats zouden mijn ouders allebei zowat een dubbele hartstilstand krijgen als ik iets persoonlijks over ze vertelde.
Ze zijn behoorlijk gevoelig op dat punt, vooral mijn vader.
Ze zijn wel aardig en zo -daar niet van- maar ze zijn zo gevoelig als de pest.
Bovendien ben ik niet van plan mijn hele levensverhaal aan je neus te gaan hangen.
Ik vertel je dus alleen wat ik kwijt wil over het schrijven van mijn eerste roman, Seizoensgebonden.
Vrij naar het begin van J.D. Salingers The Catcher in the Rye.


Het meest beslissende moment uit mijn leven

Na een lange periode aan harddrugs en alcohol verslaafd te zijn geweest besloot ik een novelle over het leven van het groepje alcoholverslaafden, dat op een bankje voor de Krijtberg aan de Singel in Amsterdam waar ik toen nog deel van uitmaakte, te gaan schrijven.
Ik bietste een sigaret van een man die voor het kantoor van zakenblad Quote stond te roken en vroeg of hij wellicht ook een stuk papier voor me had.
Hij kwam terug met een notitieblok en daar heb ik de eerste zinnen op genoteerd.
Toen ik hem een paar weken later de eerste hoofdstukken mailde reageerde hij met de mededeling dat, wanneer ik zo door zou gaan, hij me wel zou kunnen helpen bij het vinden van een uitgever.
Het enthousiasme van die Quote-redacteur, Joost van Kleef, afgestudeerd in de Nederlandse Letteren gaf me genoeg moed om door te gaan.
Inmiddels is de novelle uitgegroeid tot een roman van meer dan vierhonderd pagina's.


Het boek Seizoensgebonden

In Seizoensgebonden wordt het leven van Murk Hemelsoet, inwoner van de hoofdstad van het fictieve land Gedogia, beschreven.
Het is het resultaat van de literaire reis van een auteur die zich aan zijn eigen haren uit het moeras der verslaving heeft getrokken.
Seizoensgebonden is te omschrijven als een contemporaine schelmenroman, een mix van 'haute bellettrie' en 'light literature', waarin op satirische wijze commentaar op alle aspecten van de hedendaagse Nederlandse maatschappij wordt gegeven.

Het is een bildungsroman, de hoofdpersonen ontwikkelingen zich van personages die door de maatschappij als losers worden beschouwd tot literaire helden.
In het eerste deel, De Zomer van Levi Leipheimer, zitten de twee hoofdpersonen, Karel Nooitgedacht en Murk Hemelsoet op een bankje te zuipen.
Murk begint met het schrijven van een roman en leert al doende hoe dat moet.
Zoals een baby die eerst rechtop leert zitten, kruipen, lopen en dan veel later een volwassene wordt die in staat is een marathon uit te lopen. 

De term die ik heb gekozen om mijn stijl te typeren is totaal-literatuur, een samenvoeging van meerdere literaire genres.
Naast het gebruik van eigen ervaringen benut ik de informatie die ik dagelijks tijdens het schrijven uit kranten, nieuwsuitzendingen, actualiteiten programma's, documentaires en talkshows op radio, televisie en internet heb gedestilleerd, bedien me van encyclopedische bronnen op het wereldwijde web en mijn eigen verzameling anekdotes, aforismen en banale feitjes en breng daarnaast regelmatig bezoeken aan het stadsarchief, lezingen en musea.
Hier voeg ik een saus van eerder gelezen (strip)boeken, bekeken cartoons, komische sketches en bekende reclame-slogans aan toe om het geheel tot een melange van overspelige woorden te maken, waar lezers 'literatuureluurs' van worden.

Omdat ik in de jaren ’70 op de middelbare school heb gezeten en de noodzaak van het maken van opstellen in die tijd bij het vak Nederlands niet echt tot de speerpunten van het lesprogramma behoorde, heb ik eigenlijk nooit echt goed leren schrijven.
Toen ik het besluit nam de rest van de tijd die mij op aarde toebedeeld is als schrijver door het leven te gaan heb ik het mezelf dus maar aangeleerd. 
Na zes weken schrijven begon ik een zekere routine te ontwikkelen.

In het begin schreef ik ongestructureerd achter elkaar door, later begon ik tekstfiles met verhaallijnen, nog te gebruiken stukjes en gegevens over personages en locaties aan te leggen, omdat het geheel wel erg onoverzichtelijk begon te worden.

Inmiddels had ik het complete plan voor de wijze waarop Seizoensgebonden zou moeten verlopen al ongeveer rond.
  • De Zomer van Levi Leipheimer: een introductie van de hoofdpersonen en de stad en het land waarin zij leven.
  •  Herfstval: verdieping van het karakter van de hoofdpersonen en de opmaat naar de verwikkelingen die uiteindelijk zullen resulteren in de overgang van Gedogia van koninkrijk naar republiek.
  • Winterverleiding: een intermezzo waarin de hoofdpersonen terugblikken op het verleden en zich opmaken voor de ontknoping van het verhaal.
  • Lentebal: de alteratie van het koninkrijk Gedogia naar de Bondsrepubliek Gedogia. 
  • De Zomer van Maarten Hubertus Hemelsoet: de promotie van Seizoensgebonden en de apotheose waarin alle verhaallijnen samenkomen.

Sommige hoofdstukken of gedeeltes van hoofdstukken zijn als op zichzelf staand verhaal te lezen.
De hoofdstukken 6, 7 en 8 van Winterverleiding kunnen bijvoorbeeld als een een soort kerstverhaal worden gezien.

Tijdens het schrijven van het tweede gedeelte van Winterverleiding kwam mijn moeder, die min of meer model stond voor de moeder van Murk, ongelukkigerwijze ten val en belandde uiteindelijk in een verzorgingstehuis.
Ik maakte tijdens en tussen de (ziekenhuis)opnames veel aantekeningen en schreef daarna in een flow de hoofdstukken 15 t/m 24 van Winterverleiding.
Hierdoor werd dit boekdeel ineens veel langer dan oorspronkelijk de bedoeling was.
Ik overweeg dit later nog in twee afzonderlijke delen te gaan splitsen.

Tijdens het schrijven van Lentebal begon ik over de afronding, het uitgeven en de promotie van Seizoensgebonden na te denken.
Ik begon fragmenten in een blog voor te publiceren en die via Twitter onder de aandacht van potentiële lezers te brengen.
Daarna besloot ik van mijn roman een totaalproduct te maken.
Een webstek, waarin naast de integrale tekst gefingeerde biografieën van de (hoofd)personen, een plattegrond van Louloenen, de hoofdstad van Gedogia, en filmpjes zouden komen te staan, waar  lezers tijdens het bezoek aan het webnetwerk met behulp van linkjes naar toe kunnen surfen. 

Op een middag zat ik het stukje van hoofdstuk 2 van Winterververleiding, dat over een tekenfilm over de profeet Mohammed die de ex-moslim Ehsan Jami heeft gemaakt gaat, te herschrijven.
Net daarvoor zat Murk nog de cartoon George v/d Jungle te kijken.
Ik was op zoek naar een andere naam voor tekenfilm en kwam op het internet het begrip thaumatroop tegen.

Een thaumatroop (Oudgrieks: thauma = wonder, trope = draaiing) is aan twee zijden bedrukt vlak waaraan aan de zijkanten touwtjes bevestigd zijn. Door de touwtjes snel tussen de vingers te rollen, wordt afwisselend de voor- en achterkant van de thaumatroop zichtbaar. Indien dit snel genoeg gebeurt, lijkt het alsof beide afbeeldingen samensmelten.
Bron: Wikipedia

En ik realiseerde me dat dit dus precies is wat ik al schrijvend doe, afwisselend twee kanten laten zien en het zo snel af te wisselen dat het tot een beeld samenvalt.


Verhaallijnen

  1. Schelmenroman, Murk en kompanen zuipen.
  2. Amsterdam Wereldboekenstad 23 april 2008 - 22 april 2009.
  3. Gedogia wordt een republiek.
  4. Murks Fryske fascinatie.
  5. Het lijden van ma Hemelsoet.
  6. Het leerproces dat Murk doormaakt om schrijver te worden.
  7. Een blik op de actualiteit door de ogen van Murk.
  8. Murk's voorliefde voor nostalgia.
  9. Murk’s bezoeken aan lezingen en musea.
  10. Murk's overwinning op zijn drugsverslaving.
  11. De vrijheid van meningsuiting en de afschuw van Godsdienstwaanzin.
  12. Een sceptische kijk op de bureaucratie.
  13. De tewerkstelling van Murk bij een therapeutisch centrum. 
  14. Karel en Murk beginnen een marketingbureau. 
  15. De synchroniciteit tussen fictie en werkelijkheid.
  16. Mythologie: vier zussen: engel Eartha; zeemeermin Etta; Basilisk Irma; Chimaera Janis. Deze symboliseren lucht, water, aarde en vuur.
  17. Karel Nooitgedacht wordt verliefd.
  
Toevalligheden die de auteur zijn overkomen
en vondsten die in eerste instantie
niet als zodanig waren bedoeld

  • In Seizoensgebonden heb ik veel straten en gebouwen in Louloenen naar schrijvers genoemd, later las ik dat mijn voormalige middelbare school van naam was veranderd en het Brederocollege is geworden.
  • Een van de aanleidingen om te gaan schrijven was het herlezen van het oeuvre van Nescio. Zijn boek Titaantjes werd later dat jaar het thema van de boekenweek 2010. 
  • In hoofdstuk 4 van de zomer van Levi Leipheimer beschreef ik een jonge vrouw, met roze teennagels, die naar muziek op haar iPod luisterde. Tot mijn niet geringe verbazing schreef collega-auteur Ruud Ketelaar jaren later een fraai gedicht waarin hij een soortgelijk tafereel optekende. Oordeelt u hier zelf over de opmerkelijke overeenkomsten.
Fragment seizoensgebonden: 
Op het bankje naast Murk zit een meisje van de zon en de muziek op haar iPod te genieten.
Ze is te mooi om echt te zijn.

Haar pump glijdt van haar voet en onthult teennagels met lichtroze nagellak.
Het stipje dat op de nagel van de kleinste teen is aangebracht is kleiner dan een lieveheersbeestje.
Haar hoofd en voeten swingen met de voor de rest van het heelal onhoorbare muziek mee.

Murk bedenkt dat hij zou willen dat hij schrijver was.
''Dan zou dit moment mooi te beschrijven zijn, alsof je een foto maakt, maar dan zonder een camera te gebruiken waardoor de geportretteerde wellicht opgeschrikt wordt.''
Het gedicht van Ruud Ketelaar:
Nachtegaalstraat

Zij zit in de lange paarszwarte jurk
met een split tot op haar dijen
zacht nipt zij van een frozen Americano
iPhone in de hand, oortjes in de oren
de koffie afgewisseld met Spa blauw

Soms kijkt zij tevreden, van binnen
haast gelukkig dan weer melancholiek
haar stoel net buiten de schaduw geschoven
geniet zij van de zon en van berichten
ongestoord door de winkelstraat om haar heen

Met lege ogen ziet zij verhitte pakketten
van PostNl op steekkarren geladen worden
om het dichtstbijzijnde depot te vullen
haar telefoon onlosmakelijk met haar verbonden
wiegt zij op de maten van onhoorbare muziek

De roodgelakte teennagels glanzend in het licht
in elegante witmoderne sandalen schitterend
dan schuift een wolk voor de heiige zon
en ontlokt haar een eerste glimlach
snel de lippen bijgestift iPhone in de tas

‘Daar gaat ze’, zingt de barista zonder haar medeweten


  • Hoewel ik al in hoofdstuk 5 van Herfstval met een Friese verhaallijn begonnen was, was mij tot het bezoek aan de Dag van de Friese literatuur, beschreven in hoofdstuk 11 van Herfstval, niet bekend dat de naam Murk een Friese achtergrond had. Later kwam ik er achter dat de naam Murk etymologisch verwant is met het Engelse murky (troebel) en het Oudnoorse woord myrkr (donker, mistig, moeras).
  • In hoofdstuk 8 van Winterverleiding maakt Gerard Reve de opmerking: “God mag weten welk eiland dat is” en later in dit hoofdstuk komt Murk erachter wat het antwoord op deze vraag is. Maar de auteur had tot dat moment niet de bedoeling zijn hoofdpersoon als God op te voeren.
  • Weer later ontdekte ik dat de man die Gerard Reve voorbereidde op zijn toetreding tot de RK Kerk ook de achternaam Hemelsoet droeg.

Bijbelexegeet Hemelsoet kreeg nooit de lof die hij verdiende

De rooms-katholieke nieuwtestamenticus prof. dr. Ben Hemelsoet (69) is zaterdag overleden. Naast een groot theoloog was Hemelsoet de man die 'volksschrijver' Gerard Reve voorbereidde op zijn toetreding tot de rk kerk.

In 1966 voerde Hemelsoet namens het bisdom Haarlem een gesprek met Gerard Reve over toetreding tot de rooms-katholieke kerk. Bij Reve's zeventigste verjaardag, in 1993, zei Hemelsoet in een terugblik daarop tegenover HN: ,,Onder het nuttigen van de nodige cognac heb ik Gerard verteld dat je om rooms te worden het Onze Vader moet kunnen bidden en dat je moet geloven in de uitverkiezing van Israël.'' Bij de doop van Reve trad hij op als peter.
Gerard Reve beschouwde 'de professor' een tijd lang als zijn 'theologisch adviseur'. Daarna scheidden zich hun wegen. Omgekeerd zei Ben Hemelsoet: ,,Natuurlijk is Reve een clown, maar vooral is hij een pestkop. Maar terwijl hij uitdaagt en badinerend over God spreekt, blijkt er ook een omgang te zijn met God, al dan niet verborgen. Reve probeert wanhopig die 'verborgen omgang met God' te beschrijven.''
Bron: Trouw 21/04/99

  • In hoofdstuk 8 van Winterverleiding heb ik de engel, die Murk oppakt en naar de wolk boven Sark waar Gerard Reve zetelt voert, naar de op 25-12-08 overleden actrice en zangeres Eartha Kitt genoemd, achteraf bedacht ik dat het toevallig ook wel een heel mooie naam is voor een engel die contact tussen hemel en aarde onderhoudt.
  • In hoofdstuk 10 van Winterverleiding geeft de politieagent Willie een raadsel over een wallevis op, ik had vooraf niet bedacht dat de naam van deze functionaris ook aan de film ´Free Willie´ zou kunnen refereren.
  • In hoofdstuk 19 van Winterverleiding wordt ma Hemelsoet in het Eduard Douwes Dekker tehuis opgenomen. Dit komt overeen met de werkelijkheid, mijn moeder is ook daadwerkelijk in een tehuis met die naam opgenomen, het paste wonderwel in het verhaal waar vele straten, grachten en pleinen al naar schrijvers zijn genoemd.
  • Voor hoofdstuk 3 van Lentebal had ik bedacht dat het leuk zou zijn dat zeehond Seppe in Friesland zou opduiken en verdomd...
  • Ik wist toen ik in 2008 aan de verhaallijn over Fryslân begon te schrijven nog niet dat er in 2009 een alternatief boekenbal voor Friese literatuur zou plaatsvinden.
  • Er was in 2009 sprake van dat er een speeltuin met beelden van Annie M.G. Schmidt zou komen, het idee voor de beelden in de fontein in hoofdstuk 4 van Lentebal was echter al eerder bedacht.

Annie MG krijgt haar eigen speeltuin

Het Annie M.G. Schmidt Huis gaat er komen. In Amsterdam. In de oude rioolzuiveringssilo's op het Zeeburgereiland. Artist Impression
AMSTERDAM - Een standbeeld wilde ze zeker niet. Ook niet zo'n museum met 'suffe vitrinekasten', waar je alleen maar kunt kijken. Als ze nou toch herdacht moest worden, moest het met een kinderspeelplaats. Dat zei Annie M.G. Schmidt (1911-1995) nog bij leven.

Nu gaat het Annie M.G. Schmidt Huis er komen. In Amsterdam. In de oude rioolzuiveringssilo's op het Zeeburgereiland. Het ontwerp daarvoor heeft de gemeentelijke prijsvraag gewonnen voor een bestemming van de drie silo's.

De winnaar is vanmorgen bekendgemaakt door wethouder Maarten van Poelgeest (favoriete boek Floddertje). Hij spreekt van 'een bijzonder leuk plan'.

Het Annie M.G. Schmidt Huis wordt een 'cultuurhuis'. In de ene silo komt een 'museum' over leven en werk, met op het dak een speeltuin. In de andere silo komen een theater en bioscoop, studio's en les- en vergaderruimtes, café met terras en een winkel. Daar komt op het dak een restaurant. Een glazen tussenbouw verbindt de silo's. Van Poelgeest: ''Annie hoort in Amsterdam en dit is een heel goede plek. De silo's zijn mooi. En zo bewaren we ook een beetje van vroeger.''

Dus zal straks op het silodak een giraf de weg wijzen. Je ziet die lange rug waar Dikkertje Dap vanaf gleed. Zo hoog achter glas een bijna futuristisch beeld, maar helemaal in de geest van Annie.

Bron: Het Parool 08/04/09 (Loes de Flauwe)

NB de speeltuin is er overigens nooit gekomen.
  • In hoofdstuk 6 van Lentebal schrijf ik over The Diary of Samuel Pepys zonder me ervan bewust te zijn dat er zojuist een nieuwe vertaling van dit werk was verschenen.
  • Na het schrijven van hoofdstuk 8 van Lentebal waar Antoine Bodar in voorkomt vernam ik dat hij pastor van de Krijtberg is geweest, de kerk die ik in Seizoensgebonden de Vondelkerk noem. De echte Vondelkerk, ook wel bekend als de kerk van het Allerheiligst Hart van Jezus, was op 23 oktober1969 het toneel voor het televisie-optreden dat de VPRO en de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde verzorgden ter ere van het winnen van de P.C.Hooft-prijs door Gerard Reve.
  • In hoofdstuk 9 van Lentebal beschrijf ik het gesprek dat ik bij Pantar detachering (het detacheringsbedrijf Phoenix in het verhaal) had en kwam daarna bijna onder een busje van het detacheringsbedrijf bij het Centraal Station te Amsterdam en later die dag ontdekte ik dat er ook een Pantar filiaal bij mij om de hoek was gevestigd.
  • In hoofdstuk 13 en 14 van Lentebal is er sprake van een sollicitatie bij Fair Food. Een maand later liep ik toevallig degene waar ik dat gesprek mee zou hebben (die ik als Karin van Fair Food heb opgevoerd) in werkelijkheid tegen het lijf.
  • Vanaf hoofdstuk 13 van Winterverleiding schrijf ik over Alie Dobbermans, en nee, dat is inderdaad niet haar werkelijk naam. Dat bleek tot mijn niet geringe verbazing een ex-buurvrouw en Hyves-vriendin van de vrouw die onder de naam Charla Kroepoe van SSS vanaf hoofdstuk 17 van Lentebal in Seizoensgebonden voorkomt te zijn.
  • De afkorting SSS, die ik koos voor het verslavingscentrum waar Murk vanaf hoofdstuk 17 van Lentebal werkt, blijkt ook voor Schrijvers School en Samenleving te staan.
  • Tijdens de cursus Schrijven over de ander in jezelf, die ik in maart / april 2011bij het Humanistisch Verbond volgde, las ik een fragment uit Winterverleiding hoofdstuk 8 voor. De cursusleidster bleek op het eiland Sark, dat in dit hoofdstuk voorkomt, te zijn geweest.
  • In hoofdstuk 14 en 17 van Lentebal krijgt Murk een baan als redacteur van MUG Magazine voorgelegd. Medecursist Lennert bleek daar later als redacteur aan te zijn verbonden.
  • Vanaf hoofdstuk 1 van de Zomer van Maarten Hubertus Hemelsoet beginen Murk en Karel ideeën te ontwikkelen over het uitgeven en de promotie van Seizoensgebonden. In diezelfde tijd kreeg ik van mijn zus een exemplaar van de Nieuwe Revue met een artikel dat over dit onderwerp handelt. Het artikel, De bestsellerloterij door Alex Boogers, NR # 9 2011 is helaas niet meer online te vinden. Ik las het artikel pas nadat ik een aantal van de tips al in de praktijk had gebracht. Zoals o.a. het fake-profiel van Karel Nooitgedacht op Twitter.

Al deze toevalligheden hebben er toe geleid dat ik in de laatste hoofdstukken van Lentebal over synchroniciteit ben gaan schrijven.


Tijdens het schrijven (her)ontdekte (schrijf)trucjes 
die in Seizoensgebonden zijn gebruikt

  • Ik heb een tweede ik-figuur geschapen zodat deze onderling van gedachte konden wisselen.
  • Hierdoor kon ik ook van perspectief wisselen, door de ene protagonist de mise en scène te laten verlaten en het verhaal op dezelfde plek te laten doorgaan.
  • Je bent als schrijver in staat in ieders hoofd te kruipen en van daaruit de gebeurtenissen te blijven beschrijven.
  • Ik heb van Seizoensgebonden een hybride roman gemaakt, door fel magisch fictie, hilarische gebeurtenissen uit de werkelijkheid en droge essay-achtige stukjes elkaar te laten afwisselen.
  • Door gebruik te maken van dromen kon ik de meest absurdistische situaties beschrijven.
  • Ik heb geprobeerd nieuwe literatuurgenres te creëren. Zo kreeg ik na het bijwonen van een softbalwedstrijd en het kijken naar mijn favoriete tekenfilmserie,George van de jungle, een 'Eureka-moment': “er worden de laatste tijd steeds meer stoffige boeken ‘verstript’, dus waarom zou je het niet andersom doen?” 'Cartooneratuur', een geheel nieuwe loot aan de 'bellettrie-boom'. 
  • Je zou je boek kunnen laten sponsoren en/of er (nep)advertenties in opnemen. Daar ben ik in hoofdstuk 3 van Lentebal mee begonnen.

Voorlopig heeft Karel nog niet genoeg gedronken, hij duikt een avondwinkel in en trakteert Murk op bier en zijn volgende briljante invallen.
“Je zou je kunnen laten sponsoren, als je bereid bent sluikreclame te maken, je kan zinnen als de Wehkampjes zaten thuis bezorgd te wachten in je teksten te verwerken”.

Hier is dus weer een nieuwe vorm van literatuur geboren: de 'commercialatuur'.

Door mij gebruikte (sluik)reclame:
  •  Absolute Red (Lentebal hst 17)
  •  Apple (Lentebal hst 9)
  •  Burger king (Lentebal hst 13)
  •  Calvé (Herfstval hst 13)
  •  Chiquita (Lentebal hst 17)
  •   Chrysler (Herfsval hst 7)
  •  DIRK (Lentebal hst 7 en 9)
  •  Dr. Oetker (Winterverleiding hst 7)
  • E-matching (Lentebal hst 22) 
  •  Expo (Lentebal hst 4)
  •  Fair Food (Lentebal hst 13, 14 en17)
  • Ferrari (Lentebal hst 9)
  • Fortis (Herfstval hst 4)
  • Ikea (Winterverleiding hst 9)
  •  KOTEX (Lentebal hst 14)
  •  KPN (Herfstval hst 13; Winterverleiding hst 3) 
  • de Linda (Lentebal hst 1)
  • Louis Vuitton (Lentebal hst 10)
  •  Manuscripta (De Zomer van LL hst 9)
  •  Max Havelaar (Lentebal hst 13)
  •  McDonalds  (Lentebal hst 13)
  • Microsoft (Winterverleiding hst4 en 14; Lentebal hst 9)
  •  Mug-Magazine (Lentebal hst 14 en 17)
  • Nike-air (Lentebal hst 9)
  •  De Schoenenreus (Lentbal hst 7)
  •  Swiffer (het hondje Swiffer) (Lentebal hst 10)
  •  TNT (Herfstval hst 13)
  •  Unilever (Herfstval hst 13 ) en de hangbuikzwijntjes Knor(r) en Unox (vanaf Winterverleiding hst 1) 
  •  Unive(é) (Lentebal hst 13)
  • V&D (Lentebal hst 4)
  • de VIVA (Lentebal hst 17)
  •  Wehkamp (Lentebal hst 3) 
  •  Zeeman (Winterverleiding hst 3)

Eigen merken (zelf bedacht):

  •  DenDoolaard Bier (Herfstval hst 1; Lentebal hst 7, 8 en16)
  •   Evident verzekeringen (Winterverleiding hst 13)
  •   Flightshop (Winterverleiding hst 14)
  •   De Gigagrootgrutter (Lentebal hst 10)
  •   De JanCampert (in bijna elk hoofdstuk)
  •   Imelda (schoenenkast van de Ikea) (Winterverleiding hst 9)
  • Voervoorvarkens (Lentebal hst 13 en14)
De konijnenfokvereniging KOTEX (konijnenfokvereniging Texel) vierde een jubileum en stuurde een briefje naar de maandverbandproducent met dezelfde naam met het verzoek voor een “prijsje” voor de winnaar van de jubileum tentoonstelling.
Er arriveerde een grote doos met ... inlegkruisjes.
Bron: Encyclopedie Banalia (mijn verzameling anekdotes, aforismen en absurde feiten)

Ik ben benieuwd wat Unilever mij zal gaan sturen als ik hen om een kleine attentie vraag, mocht ik de naam van hangbuikzwijntje Knor in Knorr veranderen.

  • Ik heb in Seizoensgebonden een paar cameo's, glimprollen van bekende Gedogianen gebruikt. Meestal zie je dit in speelfilms of televisieseries, maar er zijn voorbeelden waar dit ook in boeken gebeurt. De inspiratie hiervoor kreeg ik door het kijken naar een uitzending van het satirische televisieprogramma Draadstaal van zondag 25-10-09. Cabaretier Peter Heerschop liep een snackbar binnen om over de wintertijd te praten, leuk!!!
Een cameo, of glimprol, is een kort optreden van een beroemdheid in een speelfilm, televisieserie of muziekstuk. Zo'n optreden is in de eerste plaats bedoeld om te frapperen: kijkers raken door cameo-optredens geamuseerd omdat ze de acteur herkennen. Meestal worden cameorollen gespeeld door beroemdheden die geen professioneel acteur zijn, soms door vedettes die een rol spelen die veel te klein is om bij hun status te passen. Ook andersoortige verwijzingen zijn mogelijk: de auteur van een film of boek speelt soms een rol in die film of verfilming.
Bron: Wikipedia


De voor Seizoensgebonden gebruikte 
of nog te gebruiken marketing- en promotiemethoden

  • Netwerken via vrienden, familie, kennissen en sociale media. Voor dat laatste maak ik voornamelijk gebruik van Twitter, waar ik links naar mijn blogpagina’s op deel. Bijkomend voordeel is dat ik hiermee tevens een lezersgroep opbouw die mij met raad en kritiek behulpzaam kan zijn.
  • Het creëren van virtuele profielen voor de protagonisten van mijn roman om via Twitter te netwerken. Ik was in eerste instantie van plan om voor zowel Murk als Karel een account te beheren, in de praktijk tweet ik voornamelijk onder de naam Karel Nooitgedacht / @Poeetweet.
  • Naast het schrijven van de roman ook korte verhalen, gedichten en foto’s bloggen om een zo breed en groot mogelijke groep volgers te krijgen.
  • Het moet ook mogelijk zijn gedeeltes van Seizoensgebonden als losstaande verhalen te lezen en dus te publiceren. Dit betekent dat er gebruik moet worden gemaakt van raamvertellingen.
  • Het creëren van een enigma rond de schrijver; laat de lezer maar denken dat er achter de naam een bekende auteur schuilgaat, eventueel door zelf aan het raadsel bij te dragen door verwarringwekkende informatie te ‘lekken’.
  • Het uitbouwen van het blog met slechts tekst tot een interactief webnetwerk, waarin je naar gelieve tussen hoofdstukken kan springen, per onderwerp of alleen over een bepaald personage kan lezen, naar aanvullende informatiefilmpjes en afbeeldingen en dergelijke kan doorklikken. Wellicht kan dit op den duur met allerlei speciale effecten een missing link tussen een webstek en E-book worden.
  • Het gebruiken van merk- en bedrijfsnamen in Seizoensgebonden om eventuele sponsors te werven.
  • Ik had in eerste instantie het idee het gefingeerde reclame- en marketingbureau van Murk en Karel, Hemelsoet & Nooitgedacht, eventueel ook in werkelijkheid op te starten. Dit heeft in juni 2013 uiteindelijk geresulteerd in de oprichting van de Online Uitgeverij Blogbuster.
  • Op de achterflap van boeken staan veelal nietszeggende teksten van dezelfde critici. Het lijkt me een aardig idee om voor de blurb van Seizoensgebonden de leukste reacties van minder bekende lezers te gebruiken.


Tijdens het schrijven van Seizoensgebonden gevolgde cursussen/workshops

  • Cursus: Beeldend Schrijven bij de Jellinek-activering, oktober 2008.
  • Workshop: Spinoza van de Amsterdamse Spinoza Kring bij de Boomspijker, september/oktober 2010
  • Cursus: Schrijven over de ander in jezelf bij het Humanistisch Verbond, maart/april 2011


Bezochte lezingen / gemaakte stadswandelingen / bekeken tentoonstellingen en films

  • Spinozawandeling, Centrum Amsterdam, 2008
  • Spinozalezing, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2008
  • Tentoonstelling: Wat las Anne Frank?, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2008
  • Tentoonstelling: Amsterdam en de Oranjes, Amsterdams historisch museum, 2008
  • Tentoonstelling: Belgische weerstanders, Verzetsmuseum Amsterdam, 2008
  • Open Monumentendag, Voormalige NDSM-werf Amsterdam, 2008
  • Film: Amsterdam in de jaren’20, Stadsarchief Amsterdam, 2008
  • Tentoonstelling: Sporen door de stad, Stadsarchief Amsterdam, 2008
  • Spinozatentoonstelling, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2008
  • Film: Amsterdam in de jaren ’30, Stadsarchief Amsterdam, 2008
  • Tentoonstelling: Censuur, verboden plaatjes, Persmuseum Amsterdam, 2008
  • Lezing: Maarten van Rossem, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2008
  • Dag van de Friese literatuur, De Rode hoed Amsterdam, 2008
  • Film: Amsterdam in de jaren ‘40, Stadsarchief Amsterdam, 2008
  • Film: Vox populi Bioscoop Amsterdam, 2008
  • Onthulling Spinozamonument, Waterlooplein Amsterdam, 2008
  • Film: Alice in wonderland, Filmmuseum Amsterdam, 2008
  • Film: Amsterdam in de jaren ‘70, Stadsarchief Amsterdam, 2008
  • Tentoonstelling: De magie van de paddenstoel, Molshoop Amsterdamse bos, 2008
  • Film: Monterey pop, Filmmuseum Amsterdam, 2008
  • Lezing Bernard Prakke: Gerard & Karel van het Reve, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2008
  • Tentoonstelling: Stefan Zweig, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2008
  • Rondleiding en tentoonstelling: Romeyn de Hooghe, Bijzondere collectie UVA Amsterdam, 2008
  • Stads-/ museumwandeling, Amsterdams historisch museum, 2009
  • Jan Siebelink / Franca Treur, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2009
  • Spinozadag, Paradiso Amsterdam, 2010
  • Spinozalezing, Tylers museum Haarlem, 2010
  • Douwe Draaisma / Bernlef, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2011
  • Nico Dijkshoorn, OBA Pintohuis Amsterdam, 2011
  • Wim T. Schippers voert een pleidooi voor herbouw van Het paleis voor volksvlijt, Dag van de Amsterdamse geschiedenis, 2011
  • Jort Kelder: Rondleiding door de P.C. Hooftstraat, Dag van de Amsterdamse geschiedenis, 2011
  • Gerrit Komrij, Hoofdfiliaal OBA Amsterdam, 2012


    Geraadpleegde Boeken